Zapraszamy Państwa na niezwykłe widowisko w reżyserii Leszka Zdunia z muzyką Marii Pomianowskiej
Rex Poloniae
Millenium koronacji. Brzmienie średniowiecznych kronik w muzyce.
20 października 2025 r. godz. 20.00
Archikatedra św. Jana Chrzciciela w Warszawie, ul. Świętojańska 8
WSTĘP WOLNY
Początek rozwoju polskiej kultury muzycznej przypada na VII wiek. Jedyną muzyką graną w tym czasie była rodzima muzyka ludowa przekazywana w tradycji ustnej. Wzmianki o niej można znaleźć w kronikach i pismach podróżników. Źródła te wspominają o instrumentach używanych w tym czasie: piszczałkach, trąbkach, rogach, fidelach kolanowych, lutniach, bębnach i dzwonkach. Nowa era muzyczna w Polsce rozpoczęła się wraz z przyjęciem chrześcijaństwa w 966 r. W tym czasie Polska weszła w sferę wpływów kulturowych Europy Zachodniej. W XIV wieku w muzyce polskiej zaczęły powstawać pieśni religijne związane z najważniejszymi świętami kościelnymi, np. Chrystus zmartwychwstał czy Wesoły nam dzień dziś zastań, które do dziś są wykonywane w okresie wielkanocnym w polskich kościołach. Wtedy też pojawiają się pierwsze zabytki polifonii. Są to rękopisy z klasztoru klarysek w Starym Sączu. Na początku XV wieku Polska weszła w najwspanialszy okres w swojej historii. Muzyka zajmowała ważne miejsce zarówno na Uniwersytecie Krakowskim, jak i na dworze królewskim. O poziomie kultury muzycznej w tamtym czasie świadczą zachowane do dziś rękopisy. Zawierają one dzieła słynnych wówczas kompozytorów włoskich i francuskich, a także utwory kompozytorów polskich. Nie wszystkie kompozycje z okresu średniowiecza są anonimowe. Znamy nazwiska kilku kompozytorów z tej epoki. Są to Mikołaj z Radomia, Piotr z Grudziądza i Mikołaj z Ostroroga. Będą to – obok najdawniejszych pieśni i melodii ludowych – (opartych na archaicznych skalach wąsko zakresowych) utwory z rękopisu klasztoru klarysek w Starym Sączu oraz kompozycje Mikołaja z Radomia, Piotra z Grudziądza i Mikołaja Ostroroga. Całość wzbogacą improwizacje tworzone na bazie staropolskich melodii i skal. Muzyka będzie ilustracją do czytanych przez wybitnych aktorów, fragmentów średniowiecznych kronik. To jedyne w swoim rodzaju widowisko upamiętniające Millenium koronacji Bolesława Chrobrego.
Teksty średniowiecznych kronik to nie tylko źródło wiedzy dla historyków, ale również wyzwanie czytelnicze dla współczesnych, zwykłych odbiorców. Po wiekach, można w nich odnaleźć zapisy i przesłanie wciąż aktualne, a nawet nabierające nowych znaczeń, które w niezwykle interesujący sposób można odnieść do współczesnego świata. Warto odkrywać teksty Wincentego Kadłubka, Jana Długosza, czy Galla Anonima na nowo i pokazać je w niezwykły sposób, czytając oraz ilustrując muzycznie, kolejnym pokoleniom, inicjując przy okazji dyskusję historyczno-społeczną. Do projektu zaprosiliśmy wybitnych twórców teatralnych, a także ekspertów historycznych, na co dzień pracujących w teatrze, radiu oraz na uczelni, znających język współczesnego przekazu. Wraz z zespołem muzycznym pod dyrekcją prof. Pomianowskiej, przygotowali projekt, którego efektem jest wydarzenie artystyczne, w swojej wymowie komunikatywne dla szerokiego grona odbiorców. Dzieła średniowiecznych kronikarzy skrywają ponadczasowe przesłanie, pomagają w ocenie stanu państwa i najważniejszych dla społeczeństwa autorytetów, co jest niezwykle istotne w dzisiejszych czasach. Aktualne – bez względu na kontekst – są wezwania do tych, którzy sprawują rządy, aby robili to odpowiedzialnie. Ich zadaniem jest dbać o dobro ogółu, przestrzegać prawa i moralności.
Występują
Sławomira Łozińska, Joanna Kwiatkowska-Zduń, Piotr Dyczewski, Leszek Zduń
Muzycy
Maria Pomianowska, Aleksandra Kauf-Tyrała, Anna Klimczyk, Piotr Kopietz
